Yatırımcıların yapay zeka sektörüne aktardığı sermayenin geri dönüşleri hakkındaki belirsizlik, küresel pazarlarda teknoloji hisseleri üzerinde baskıyı artırıyor. Çip üreticilerinin kaydettiği rekor karlar ve bankaların işlem gelirlerindeki artışa rağmen faizlerin yükselmesi, pahalı veri merkezi yatırımlarının ve finansman maliyetlerinin sürdürülebilirliği sorgulanmaya başlandı.
Geçtiğimiz cuma günü Nasdaq Composite %2,15, Nasdaq 100 %2,5 ve S&P 500 %1,1 değer kaybetti. Nasdaq’ın haftalık kaybı %4,48’e ulaşırken, Dow Jones %0,68’lik artış gösterdi. İki endeks arasındaki bu fark, Temmuz 2002’den bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Ayrıca, Philadelphia Yarı İletken Endeksi de düşüşünü sekizinci güne taşırken, 2008’den bu yana en uzun kayıp serisini yaşadı.
Değerleme baskısı teknoloji yatırımlarını zorluyor
ABD tahvil faizlerinin, dolar ve petrol fiyatlarının artışı, finansal koşulları sıkılaştırıyor. Morgan Stanley baş hisse senedi stratejisti Mike Wilson, bu gelişmelerin Federal Rezerv’in faiz artırımları gibi etkili olduğunu dile getiriyor. Bu durum, teknoloji hisseleri yerine daha çok diğer piyasa unsurlarını etkiliyor.
S&P 500 şirketlerinin medyan hisse fiyatı, son bir yılın zirvelerine göre %15 daha düşük seviyelerde seyrediyor. Bu durum, S&P 500 Eşit Ağırlıklı Endeks’in son altı ayda piyasa değeri ağırlıklı endeksten yaklaşık %6 geride kalmasıyla birlikte, dot-com krizinden beri en zayıf göstergeyi işaret ediyor.
Analist Wilson, yaşanan baskının büyük ölçüde değerleme daralmasından kaynaklandığını, henüz belirgin bir ekonomik gerileme riski oluşturmadığını ifade ediyor. Bununla birlikte, yükselen reel faizler ve güçlü nominal büyüme mevcut olup, bu durum değerlemeleri daha da zorlayabilir. Goldman Sachs, 2027’ye dek borsaya sunulacak hisse miktarında artış olabileceği yönünde uyarılarda bulunuyor.
Piyasanın yönü açısından finansal sektörde istikrarın sağlanması ve tahvil piyasalarındaki dalgalanmaların azalması önem arz ediyor. Önümüzdeki süreçte ya geri kalmış hisselerin yükselerek öne geçmesi ya da teknoloji devlerinin düşüşe geçerek piyasa zayıflığını artırması bekleniyor.
Eski ABD Başkanı Donald Trump, S&P 500’ün Aralık 2024’teki 5.881 puan seviyesinden Eylül 2026’da 7.651 puana yükseldiğini belirterek neredeyse %30 artışı vurguladı. Ancak son satışlar, yapay zeka yatırımlarının getiri kaygılarını ve artan petrol fiyatlarının etkisini yeniden gündeme taşıdı.
Finansmana dair alanlarda da benzer bir dengesizlik mevcut. Crisil ve Coalition Greenwich verilerine göre, geçen yılki 3,5 milyar dolarlık yapay zeka bağlantılı işlemlerden elde edilen gelirlerin, bu yıl 8,5 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Ancak, bankalar finansman tarafında seçici davranıyor ve veri merkezi finansmanında daha muhafazakar bir tutum sergiliyor.
Goldman Sachs CEO’su David Solomon, yapay zeka süreçlerinin gelecekteki sermaye ihtiyaçlarına ve veri işlemlerinin ne kadarına gereksinim duyulacağına dair belirsizlik olduğunu belirterek bu konuda dikkatli olacaklarını vurguladı.
Tahvil faizlerinde yukarı yönlü seyir, yatırım yapılabilir nottaki tahvil ihraçlarının yavaşlamasına ve spekülatif finansmanın üçüncü çeyrekte gerilemesine sebep oluyor. Artan maliyetler ile gelirler arasındaki dengesizliğin daha da belirgin hale gelmesi, veri merkezlerinin getirileri ve borçluların ödeme kapasitelerini önemli bir mesele haline getiriyor.
Çip sektörü ve işlem gücü piyasasındaki girişimler
Yapay zeka talebi, yarı iletken sektöründe belirgin bir büyümeye neden oluyor. Ancak Philadelphia Yarı İletken Endeksi’nin düşüşü ve çip üreticilerinin döngüsel endişeleri, yatırımcıları tedirgin ediyor. Buna karşın üreticilerin sınırlı tedarikçi yapısı ve sağlam nakit akışları, gelecekteki büyümeyi desteklemeye devam ediyor.
TSMC ve Samsung gibi lider firmaların kısa vadede büyük yatırım yapması ve gelirlerini faaliyetlerinden gelen nakit ile finanse etmesi bekleniyor. Ancak müşteri tarafındaki talep riskleri ve yatırımların düşmesi, çip sektörünün düşüşüne sebep olabilir.
Özellikle NVIDIA ve Micron gibi firmaların taahhüt ettiği yüksek tutarlı anlaşmalar, pazarın istikrarı açısından önem taşıyor. Ancak, talebin azalması durumunda maliyetlerin müşterilere yüklenmesi söz konusu olabilir.
Son dönemde işlem gücü dalgalanmaları yeni finansal piyasaların doğmasına yol açtı. Önde gelen finansal kurumlar, GPU kiralama gibi konularda türev ürünleri genişletmeyi planlıyor. Bu gelişmeler, yatırımcılar için yeni fırsatlar sunabilir ve teknoloji piyasasının yeniden değerlendirilmesine vesile olabilir.
