Stellar, “Bell” isimli yeni Protokol 30 güncellemesi kapsamında büyük yenilikler duyurdu. Bu güncelleme, finans teknolojisi platformları ve saklama hizmetleri sunan kurumlar arasında daha kolay entegrasyon sağlamayı amaçlıyor. Değişiklikler arasında yeni adres formatı, milisaniye düzeyine çekilecek defter zamanlaması ve kuantum sonrası şifreleme destekleri dikkat çekiyor.
Geçiş süreci ve tarih aralıkları
Güncellemenin teknik altyapısı ve SDK sürümlerinin dağıtımı 16 Ekim ile 23 Ekim 2026 arasında başladı. Nihai doğrulayıcı oylaması ise 23 Kasım’da gerçekleşecek. Stellar, blokzincir ağı olarak sınır ötesi ödemeler ve varlık ihracına odaklanmış durumda.
Bireysel XLM kullanıcıları için ek işlem gerektirmeyen güncellemeyle, herhangi bir varlık dönüşümü ya da ağı değiştirme zorunluluğu bulunmuyor. Ancak değişikliklerin XLM’nin kullanım ve ekonomik dengelerine etkileri olabileceği vurgulanıyor.
Stellar, bireysel XLM sahiplerinin hiçbir manuel işlem yapmasına gerek olmadığını, hard fork sürecinin olağan şekilde devam edeceğini açıkladı.
Önemli teknik yenilikler neler?
Bell güncellemesiyle öne çıkan üç önemli teknik değişiklik bulunuyor. CAP 84 ile getirilmesi planlanan W adresleri, akıllı sözleşmelerin çoklama yapısını destekleyecek. Bankalar ve borsalar, tek bir sözleşme üzerinden milyonlarca kullanıcının bakiyesini yönetebilecek.
CAP 88 ile ağ zamanlaması milisaniye bazına çekilecek. Bu düzenleme, gelecekte bir saniyenin altına inen defter kapanış süreleri için uygun zemini oluşturacak. CAP 87 ise kuantum sonrası imza standardı ML DSA’yı Stellar Core’a doğrudan entegre edecek. Bu entegrasyon, Soroban akıllı sözleşmelerini ek maliyet olmadan korumayı hedefliyor.
23 Kasım’a kadar SDK sürümünü güncellemeyen altyapı sağlayıcıları, cüzdanlar ve borsalar yeni defter bloklarını tanıyamayacak.
Ağa uyum ve etkileri
Güncellemeye uyum sağlamak isteğe bağlı olmayacak ve geç kalınması durumunda, cüzdan ile borsa hizmet sağlayıcıları yeni blokları tanıyamayacak. Bu durum, ağ bölünme risklerini azaltacak bir önlem olarak görülüyor. Stellar, resmi olmayan çatallanma veya yeni coin bölünmesi beklemediğini belirtiyor.
XLM kullanım alanındaki potansiyel etkiler
Yeni W adres yapısı, saklama modelini basitleştirerek finans teknolojisi şirketleri için operasyon maliyetlerini azaltabilir. Bu da, XLM’ye olan talebi artırabilir. Ayrıca, kuantum dayanıklılığı ve milisaniye düzeyinde işlem yapma yeteneği, gerçek dünya varlıklarının tokenleştirilmesi için de önem taşıyor. Bu bağlamda, Bell güncellemesi Stellar’ın kurumsal kullanım kapasitesini artırma hedefini destekler nitelikte.
