Son zamanlarda, Orta Doğu’daki gerilimler ve bunun ekonomik etkileri, küresel piyasalarda dalgalanmalara yol açıyor. Bitcoin‘in fiyatında gözlemlenen artış, bu gerilimlerin bir yansıması olarak dikkat çekiyor. İran’ın, ABD ile dolaylı görüşmelere başlamış olabileceği iddiaları ile petrol fiyatlarında düşüş yaşanırken, dolar değer kaybetti.
Petrol ve Asya Ekonomileri Üzerindeki Etkiler
İran’ın istihbarat birimleri, ABD-İsrail saldırılarından bir gün sonra CIA ile gayri resmi temaslara başladı. Bu gelişme, Avrupa hisse senetlerinde kazanç artışına ve petrol fiyatlarının 83 doların altına düşmesine neden oldu. Asya’da Çin, Güney Kore ve Japonya gibi ekonomiler, Orta Doğu’daki petrol arzına bağımlı oldukları için endişeli. Güney Kore borsası, daha önceki yükselişlerden sonra, teknoloji hype’ının etkisiyle %10 oranında düşüş yaşadı.
Güney Kore piyasalarında meydana gelen dalgalanmalar, geçtiğimiz yılın likidite sorunlarıyla ilişkilendirilebilir. Bölgedeki yatırımcılar, kripto paralardan uzaklaşmış ve borsaya yönelmişti. Ancak şu anda gerçekleşen gerilimler sonucu, bu eğilim tersine dönebilir.
Bölgedeki Askeri Gelişmeler
ABD ve İsrail, savaşın başlangıcından bu yana birçok İran hedefini vurmuş ve İran da balistik füze ve insansız hava aracı saldırılarına devam etmekte. İran’ın sahip olduğu çok sayıda insansız hava aracı, bölgedeki gerilimi uzun süre sürdürebileceğini gösteriyor.
ABD, bölgede stratejik bir tercih olarak değişik güçleri silahlandırıyor. Bu durum, potansiyel bir kara harekatını ve gerilimin daha fazla artmasını beraberinde getirebilir. Suudi Arabistan, çıkan çatışmalarla baş etmek için tedbirlerini artırmakta. Bununla birlikte, Aramco’nun Ras Tanura rafinerisine gerçekleştirilen saldırılar, krizin petrol arzına olan etkilerini gözler önüne seriyor.
Bölgedeki ülkeler, saldırılara cevap verme gereğini duyarken, huzursuzluklar gitgide artmakta. Hizbullah’ın savaşa dahil oluşu ve Husilerin tehditleri, bölgedeki karmaşayı derinleştiriyor. Yaşanan kayıpların artması, ülkelerin tedbirlerini daha da artırmalarına neden oldu.
Bölgedeki diplomatik misyonların kapatılması ve tahliye operasyonları, gerilimin uluslararası bir boyuta taşındığını gösteriyor.
JP Morgan, “Hürmüz Boğazı 21 gün içinde yeniden açılmazsa, petrol üretiminde kesintiler başlayabilir ve bu korkular beklenenden daha erken gerçekleşebilir.”
şeklinde bir uyarıda bulunuyor.
Goldman Sachs ise, “Hürmüz Boğazı’ndaki hacimler 5 hafta daha sabit kalırsa, Brent petrolü 100 dolara ulaşabilir ve bu da talebin düşmesine neden olabilir.”
diyor. Bu tür tahminler, piyasa oyuncularının endişelerinin artmasına neden oluyor.
ABD’nin sürekli güncellenen stratejisi ve Trump’ın hedefinde rejim değişikliği olup olmadığı konusundaki belirsizlik, sürecin daha uzun süreceğine işaret ediyor. Uzmanlar, bu gelişmelerin ekonomik yankılarının özellikle petrol ve enflasyon üzerinde olumsuz etkiler yaratacağının altını çiziyor.
