İran, Hürmüz Boğazı’ndan geçmek isteyen yük gemileri için kripto para birimleriyle ödeme kabul etmeye başladığını duyurdu. İran Petrol, Gaz ve Petrokimya Ürünleri İhracatçıları Birliği’nden bir yetkilinin açıklamalarına göre, bu yeni adım kapsamında artık Bitcoin ile ödeme yapılabiliyor.
Kripto Kullanımı ve Uluslararası Ticaret
Hürmüz Boğazı, dünya genelinde petrol ve doğalgaz taşımacılığı için önemli bir noktada yer alıyor. İran’ın burada kripto para ve stabilcoinlerle ödeme kabul etmesi, kripto altyapısında ne kadar ilerleme kaydettiğini gösteriyor. Özellikle dış ticaret ve petrol satışlarında kripto paraların kullanımı ülkede yaygınlaşmış durumda.
Blokzincir analitiği yapan Chainalysis’in verileri, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun uzun süredir kripto paralarla ticareti teşvik ettiğini gösteriyor. ABD yaptırımlarına karşılık İran, kripto paraları uluslararası ödemelerde bir alternatif olarak kullanıyor.
Chainalysis Ulusal Güvenlik Analizleri Başkanı Andrew Fierman, İran’ın ticaret için geniş ve karmaşık bir kripto cüzdan ağı oluşturduğunu ve bunun basit birkaç cüzdandan çok daha fazlası olduğunu belirtiyor.
“Bu ödemeleri kripto ile kabul etmek, geleneksel bankacılıktan daha pratik olabilir ve doğrudan cüzdanlar üzerinden işlem yapılabiliyor,”
şeklinde açıklamalarda bulunuyor.
Yaptırımlar ve Kripto Paraların Rolü
Yaptırımların etkisini kırmak amacıyla kripto paralar son bir buçuk yıldır İran tarafından geniş çapta kullanılıyor. Aralık 2024’te, ABD’nin yaptırım listesinde yer alan ve İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı bir finansörün Yemen’e kripto parayla petrol sattığı tespit edilmişti.
2025 yılının Nisan ayında ise, İran destekli Husilerin Rusya’dan silah alımında kullandığı kripto adresler resmen yaptırım listelerine dâhil edildi. Bu kanallar üzerinden bir yıl içinde yaklaşık bir milyar dolarlık işlem yapıldığı bildirildi.
“İran’daki birçok muhatap, Ryal ya da Toman yerine, ABD Doları’na endeksli varlıklarla işlem yapmak istiyor,”
denildi. Yüksek enflasyonun görüldüğü İran’da, dolar bazlı ödemeler uluslararası ticareti daha erişilebilir hale getiriyor.
Birleşik Krallık merkezli düşünce kuruluşu RUSI’de Finans ve Güvenlik Merkezi Direktörü Tom Keatinge de kripto paraların İran için Batı yaptırımlarına karşı tercih edilir hale geldiğini vurguluyor.
“Stabilcoin kullanımı Batı’nın düzenleyici müdahale riskini getiriyor, ama mevcut göstergeler bu riskin düşük olduğunu gösteriyor,”
diye ekliyor.
