Ethereum ekosistemi, ölçeklenebilirliği artırmak için yeni bir yöntem tasarlıyor. Bu yeni sistem, işlem verilerini “blob” adı verilen veri gruplarına taşıyarak ağın kapasitesini artırmayı hedefliyor. Bu değişiklikle, ağın daha geniş bir veri işleme becerisi kazanması ve bant genişliği ihtiyacının düşmesi planlanıyor.
Block-in-Blobs ile Yeni Veri Yönetimi
“Block-in-Blobs” isimli öneri, ilk olarak 2024’ün başında tanıtıldı. Bu yöntem, Ethereum ağına gelen EIP-4844 güncellemesini temel alıyor ve blob yapısının kullanımını öne çıkarıyor. Bloblar, verilerin daha verimli bir şekilde taşınmasını ve saklanmasını sağlıyor.
Önerinin ana fikri, verileri doğrudan bloblar içine kodlamak ve böylece doğrulayıcıların işlemleri tek tek indirmesine gerek kalmaksızın kriptografik taahhütlerle veri güvenilirliğini sağlamaktır. Bu teknik, blok ve işlem verilerinin hacminin arttığı zamanlarda önemli avantajlar sunuyor.
Mart 2024’te, Dencun güncellemesi ile Ethereum’da proto-danksharding adıyla bilinen bu yöntem ilk kez hayata geçirildi. Böylece işlem verisi, daha etkin bir şekilde transfer edilebiliyor ve saklanması zincirde doğrudan olmaz hale geliyor.
Güvenlik ve Yeni Ücretlendirme Modelleri
Block-in-Blobs ayrıca, zkEVM teknolojileriyle ilişkili bir boşluğu da adresliyor: Sıfır bilgi kanıtlarıyla işlemler doğrulanabiliyor fakat veri mevcutluğu garantilenemeyebiliyordu. Toni Wahrstatter, bu yapının veri mevcutluğunu şeffaflıkla ispatlamayı mümkün kıldığını belirtti.
“Block-in-Blobs ile işlem verisinin blokyanı bloblara taşınması, veri mevcutluğunun doğrudan ve şeffaf şekilde ispatlanmasını mümkün kılıyor; doğrulayıcılar veriyi tamamen indirmeden de güvenlikten ödün vermeden kontrollere devam edebiliyor.”
Bu yenilik sayesinde, Ethereum’daki işlem gaz ücretleri ve blob veri kullanımı birleştirilebilir. Böylece, “veri gazı” olarak adlandırılacak yeni bir fiyatlandırma modeli oluşturulabilir. Maliyetlerin denkleştirildiği ve daha verimli bir sistemin kurulduğu bir altyapının temeli atılmakta.
Aynı zamanda, Ethereum üzerindeki işlem standartlarını yeniden şekillendiren ERC-8211 de gündemde yer alıyor. Bu standart, işlemleri programlanabilir iş akışlarına dönüştürerek zincir üzerinden gelen verilerin doğruluğunu kolayca kontrol etmeyi mümkün kılıyor.
Bu adımlar, Ethereum ağında ileri düzeyde verimlilik ve ölçeklenebilirlik sağlamayı hedeflerken, merkeziyetsiz finans başta olmak üzere birçok uygulama alanı için daha gelişmiş çözümler sunmayı vaadediyor.
