Ethereum’un kurucu ortaklarından Vitalik Buterin, yakın zamanda yaptığı bir paylaşımda, Ethereum ağının geleceği için yeni bir vizyon sundu. Bu vizyon, Lean Ethereum olarak adlandırılan çok yıllı bir planı kapsıyor ve ağın ana bileşenlerini önemli ölçüde yeniden yapılandırmayı öngörüyor. Bu yenilenmenin, üç ila dört yıl sürecek bir dizi iyileştirme süreci olduğu belirtiliyor.
Planın Yenilikçi Kapsamı
Buterin, Lean Ethereum planı çerçevesinde, ağın uzlaşma zincirindeki durum gereksinimlerini azaltmayı hedeflemekte. Bu doğrultuda, bazı görevlerin doğrulayıcılara devredileceği ve bu doğrulayıcıların kendi durum verilerini yönetmeleri gerektiği belirtildi. Böylece, sıfır bilgi kanıtları kullanılarak doğrulanacak bu verilerle ağın yükü hafifletilecek.
Planın ilk aşaması, doğrulayıcı açık anahtar bilgilerinin zincir durumundan çıkarılmasını içeriyor. Mevcut durumda zincirde saklanan bu verilerin, depozito ağacına indirgenmesi planlanarak daha hafif bir işlem yükü sağlanacak. Bu değişiklikle, veri yükünün düşürülmesi amaçlanıyor.
Buterin, Lean Ethereum yaklaşımının tek seferde uygulanan bir güncelleme olmadığını ve üç ila dört yıl süresince aşama aşama devreye gireceğini belirtti.
Doğrulayıcılar için Değişiklikler
Planın ikinci aşaması ise bakiye verilerinin sıfır bilgi kanıtlarıyla doğrulanmasını içeriyor. Bu süreçle, ödül ve ceza işlevlerinin zincir durum geçiş fonksiyonundan çıkarılması hedefleniyor. Bunun yanında, doğrulayıcıların her gün yeni bir açık anahtar sunacağı açıklanmakta.
Önerilen bir başka yenilik ise doğrulayıcıların mesaj gönderdiği BFT tabanlı bir uzlaşma modeli. Bu modelle, bazı ceza mekanizmalarının, özellikle de surround slashing uygulamalarının kullanılmayacağı ifade ediliyor. Bu iyileştirmeler, ağın yalnızca veri tasarrufuna değil, doğrulayıcı işleyişinin de basit hale getirilmesine odaklanıyor.
Önceliklerin Yeniden Tanımlanması
Lean Ethereum’un temelleri ilk kez 2025’te, Ethereum’un uzun vadeli vizyonu olarak tartışılmıştı. Buterin, şimdi bu planı, revize edilen yol haritası ışığında yeniden şekillendiriyor. Güncellenen yol haritası, hangi konuların öncelikle ele alınacağını ve teknik önceliklerin nasıl yeniden düzenleneceğini ortaya koyuyor.
Buterin, Lean Ethereum’u ağın üçüncü büyük dönemi olarak tanımlarken, Merge sürecinin ikinci büyük değişim aşaması olduğuna işaret ediyor. Yeni dönemde, Ethereum’un temel bileşenlerinin zamanla değişmesi bekleniyor ve Lean Ethereum bu değişikliklerin merkezi bir unsuru olarak konumlanıyor.
Buterin, Ethereum protokolünün neredeyse tüm ana bölümlerinin değişeceğini ve Lean Ethereum’un, ağın üçüncü büyük dönemi olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
