Ethereum ağı, planlanan Glamsterdam güncellemesiyle birlikte büyük değişikliklere hazırlanıyor. Çekirdek geliştiriciler, özel test ortamlarında güncellemeye dair protokol değişikliklerini titizlikle inceliyor. Yakın zamanda sistemin dayanıklılık testlerinin tamamlanması ve deneysel olarak test ağlarına geçişin sağlanması bekleniyor.
Test Sürecinde Son Adımlar
Ethereum Foundation’dan Parithosh Jayanthi, güncellemeye dair tüm protokol önerilerinin devnet’lerde denendiğini belirtti. Jayanthi, bu aşamanın test ağlarına geçmeden önceki son adım olduğunu ifade etti. Ethereum Foundation, Ethereum’un araştırma ve geliştirme çalışmalarında kritik bir misyon üstleniyor.
“Tüm önerilen protokol değişikliklerini içeren devnet’lerde çalışmalarımız sürüyor. Sıradaki adımımız, sistemi güçlendirip test ağlarına geçiş yapmak.”
Kapsamlı Yapısal Değişiklikler
Glamsterdam, Ethereum’un Eylül 2022’de Merge ile geçirdiği büyük dönüşümden bu yana görülen en büyük güncelleme olarak nitelendiriliyor. Merge ile proof of work modelinden proof of stake yapısına geçilmişti. Glamsterdam ise Ethereum ağının daha çok temel katmanlarına dokunan köklü değişiklikler içeriyor ve ağın ölçeklenebilirliğini artırmayı amaçlıyor.
2025 yılında devreye alınan Fusaka güncellemesi temel protokol iyileştirmelerine odaklanmışken, Glamsterdam mimari yapıyı esas alarak daha geniş kapsamlı değişiklikler yapmayı hedefliyor. Bu değişiklikler, ağın verimliliğini ve kapasitesini artırmaya hizmet ediyor.
Öne Çıkan Teknik Yenilikler
EIP 7732 kapsamında önerilen ve güncellemenin temelini oluşturan enshrined Proposer Builder Separation, blok oluşturma süreçlerini doğrudan protokol katmanına taşımayı amaçlıyor. Bu yenilik, mevcut güven bağımlılıklarını azaltarak süreci daha verimli hale getiriyor.
EIP 7928 ile eklenen blok düzeyinde erişim listeleri, blokların işlem öncesi hangi verilere ihtiyaç duyduğunu saptıyor. Bu sistem, istemcilerin veriye anında ulaşmasını kolaylaştırıyor, doğrulama sürecinde hız kazanılmasına imkan veriyor.
Gas ücret modeli de bu güncelleme ile yeniden düzenlenecek. Yüksek hesaplama gücü gerektiren işlemler daha ucuz hale gelirken, zincir üzerindeki veri saklama maliyetleri artacak. Böylelikle sıfır bilgi ispatı sistemleriyle daha uyumlu bir yapı sağlanacak.
“Bu düzenlemeler, Ethereum’daki işlem maliyetlerini önemli ölçüde değiştirecek, yoğun hesaplama gerektiren süreçler ucuzlayacak, durum saklamaları ise daha pahalı hale gelecek.”
Geliştiriciler, süreçte teknik tanımları nihai hale getiriyor ve kapsamlı testlerle yeni modelin etkilerini inceliyor. Özel test ağlarından genel test ağlarına geçiş ve sonrasında ana ağa entegrasyon sağlanacak.
