Cardano topluluğu, Shelley yükseltmesinin altıncı yılını coşkuyla kutladı. Temmuz 2020’de yürürlüğe giren Shelley, ağın daha merkeziyetsiz bir yapıya yönelmesinde kritik bir adım oldu. Shelley, Cardano’nun merkeziyetsizlik sürecinde önemli bir dönemeç olarak öne çıktı.
Shelley ve Merkeziyetsizlik Süreci
Cardano’nun başlangıç aşaması olan Byron dönemiyle birlikte Eylül 2017’de ana ağ faaliyete geçerken, ADA da bu süreçte kullanıcılarla buluştu. Byron’un ardından gelen Shelley dönemi, blok üretiminin daha geniş bir katılımcı kitlesine yayılmasını mümkün kıldı. Bu dönemde, kullanıcılar varlıklarını ağa devrettiklerinde ödül kazanma imkanı elde ettiler.
Cardano topluluğunun X hesabı, “Byron’dan Shelley’e geçişle stake havuzları, merkeziyetsiz blok üretimi ve stake ödülleri hayata geçti ve o tarihten bu yana kesintisiz çalışmakta” dedi.
Shelley yükseltmesi, yalnızca teknik yapıyı değil, Cardano ağının ekonomik modelini de yeniden şekillendirdi. Bu dönemde stake havuzlarının ve delegasyon mekanizmasının devreye girmesi, ağı daha sürdürülebilir hale getirdi. 2021 yılı itibarıyla tüm yeni bloklar stake havuzları operatörleri tarafından üretilmeye başlandı.
Güncel Veriler ve Gelecek Vizyonu
Cexplorer verilerine göre Cardano ağı, yaklaşık 2.882 stake havuzuna ulaştı ve canlı stake miktarı 21,56 milyar ADA seviyesinde. Bu veriler, Shelley sonrası sistemin ağ üzerinde kalıcı bir etki yarattığını gösteriyor.
Önümüzdeki dönemde Cardano, ölçeklenebilirlik odaklı en büyük güncellemelerden birine hazırlanıyor. Bu kapsamda Ouorobos Leios adlı yeni bir protokol geliştiriliyor. Input Output şirketi, Cardano’nun temel katman işlem kapasitesinin ilk aşamalarda 5 ila 20 kat artırılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Leios üzerinde yapılan testler, Musashi’nin Beş Çember Kitabı’ndan esinlenen beş aşamada yürütülüyor. Bu aşamalar, protokolün doğrulanması ve ana ağa entegrasyonu gibi süreçleri kapsıyor.
Temmuz ayında gerçekleştiren Van Rossem hard fork’u geçiş sürecinin altyapısını hazırladı. Gelecek Dijkstra dönemi hard fork’u ise Ouroboros Leios’un Cardano ana ağına tam entegre edilmesini sağlayacak. 2026’nın ilerleyen dönemlerinde büyük bir hard fork planlanıyor ve bu, ağın gelecekteki gelişiminde önemli bir dönemeç olacak.
