Elliptic adlı blockchain analiz şirketi, yakın zamanda yayınladığı raporunda, Rusya ile ilişkili beş kripto para borsasının, Batı’nın finansal yaptırımlarını aşan yöntemler sunduğunu belirtti. Bu platformların, geleneksel finans sisteminin dışında büyük çaplı işlemler gerçekleştirdiği ifade ediliyor.
Yaptırımları İhlal Ettikleri İddia Edilen Borsalar
Elliptic’in incelediği borsalar arasında sadece Bitpapa, ABD’nin yaptırım listesinde yer alıyor. 2024’ün Mart ayında ABD Hazine Bakanlığı’nın bir alt birimi olan OFAC, Bitpapa’yı yaptırımların delinmesine aracılık ettiği sebebiyle kara listeye aldı. Bitpapa’dan gerçekleştirilen işlemlerin yaklaşık %10’unun yaptırım uygulanan taraflarla ilişkili olduğu tespit edildi. Ayrıca, platformun cüzdan adreslerini sık sık değiştirerek izlenmeyi zorlaştırdığı vurgulandı.
Diğer Borsalardaki Durum
ABCeX isimli Moskova merkezli bir borsa, 11 milyar doların üstünde kripto işlemine olanak sağladı. Bu borsadan yapılan transferlerin bir kısmı, ABD tarafından daha önce kapatılmış olan Garantex ve Aifory Pro’ya yönlendirildi. Ayrıca, Exmo borsası da 2022’de savaş sonrası Rusya’daki operasyonlarını satsa da, operasyonel bağlarının sürdüğü raporda belirtildi. Exmo ve yaptırıma konu olan borsalar arasında toplam 19,5 milyon dolarlık işlem gerçekleştiği belirlendi.
Gürcistan’da kayıtlı olan ancak Moskova’da ofisi bulunan Rapira adlı platform da dikkat çekiyor. Bu borsa, Grinex’e 72 milyon dolardan fazla işlem aktardı ve 2025 sonunda Rusya’daki merkezine yetkililerce operasyon düzenlendi.
Aifory Pro adlı şirket, kullanıcılarına Moskova, Dubai ve Türkiye’de kripto para işlemleri sunduğu gibi, USDT ile finanse edilen sanal ödeme kartları da sağlıyor. Bu yöntemle Batılı firmaların kısıtladığı hizmetlere erişim sağlandığı iddia edildi. Ayrıca İran merkezli Abantether borsasına 2 milyon dolarlık bir transferin izlediği ifade edildi.
Kripto Kısıtlamalar ve Pazar Eğilimleri
Elliptic, kısıtlamaların faaliyetlerin durmasını sağlamadığını, aksine farklı platformlara yönlendirdiğini belirtti. Yaptırımların hedef aldığı Garantex’in kapanmasının ardından, işlemlerin diğer borsalara kaydığı tespit edildi. Aynı zamanda 2025’te yasa dışı kripto adreslerine 150 milyar doların üzerinde transferin yapıldığı bildirildi.
Rusya’nın kripto madenciliğinde faaliyet gösteren BitRiver ve Intelion’un ise 2024 yılında elde ettiği 200 milyon dolarlık gelirle ülkenin yasal kripto pazarının yarısından fazlasını kontrol ettiği belirtildi. Bu durum, yaptırımların kripto faaliyetlerini engellemekte yetersiz kaldığını gösteriyor.
Elliptic analistleri, uygulanan yaptırımların işlem hacmini azaltmak yerine farklı kanallara yönlendirmeye neden olduğunu vurguladı.
