Avrupa Komisyonu tarafından önerilen 20. yaptırım paketi, Rusya ile ilişkilendirilen tüm kripto para işlemlerinin yasaklanmasını hedefliyor. Bu öneri, önceki dönemlerdeki hedefli yaptırımların aksine, Avrupa finansal sisteminin altyapısını geniş ölçüde sınırlama çabası olarak öne çıkıyor. Plana göre, Avrupa Birliği (AB), kripto işlemlerinde kilit noktalara daha katı denetim getirerek, yaptırım kaçakçılığını zorlaştırmayı amaçlıyor.
Kripto Para Yatırımlarında Dönüşüm
2024 ile 2025 yılları arasında, yaptırım uygulanan adreslerle merkezi borsalar arasındaki kripto para işlemleri yüzde 30 oranında azaldı. Öte yandan, kimlik doğrulama gerektirmeyen, merkeziyetsiz platformlarda işlem hacimleri yüzde 200’den fazla arttı. Rusya, uluslararası ticarette ve yaptırımlardan kaçınmak amacıyla kripto para kullanımını farklı alanlara kaydırırken, Telegram gibi platformlar üzerindeki işlem hacimleri önemli ölçüde artış gösterdi.
Yeni Yasakların Etkileri
AB, şu anda Rusya ile bağlantılı kripto para cüzdanları ve saklama hizmetleri sağlamayı yasaklamış durumda. Geçmişte, A7A5 isimli bir stabilcoin üzerinde de işlemler engellenmişti. Chainalysis verileri, A7A5’in bir yıl içinde 93,3 milyar dolarlık işlem yaptığını gösteriyor. Garantex ve A7 ağı gibi Moskova merkezli platformlar da yaptırımlardan nasibini almış durumda.
Önerilen yeni yaptırımlar, sadece saklama hizmetlerini değil, AB ile ilişkilendirilen kripto hizmet sağlayıcılarının Rusya ile işlem yapmasını da engellemeyi hedefliyor. Tasarı, üçüncü ülkelerden gelen aracılar üzerine de yoğunlaşacak şekilde tasarlandı.
Yaptırım Kaçakçılığı ve Stabilcoinler
Yaptırım kaçakçılığı, genellikle kimlik, yargı yetkisi ve finansal araçlar üzerinden sürdürülüyor. Avrupa dışındaki hizmet sağlayıcılar ve Telegram gibi platformlar üzerinden yapılan işlemler, yaptırım kaçakçılığı için kullanılan başlıca yöntemler arasında. Yapılan yasa dışı işlemlerin yüzde 84’ünün stabilcoinlerle yapıldığına dikkat çekiliyor.
Avrupa Birliği’nin yetkili birimi, “Stabilcoinlerin itibari paraya dönüşüm noktalarını kontrol altında tutmak, yeni yasakların başarısının anahtarı” olduğunu belirtti.
Garantex örneğinde olduğu gibi Tether, Rusya bağlantılı işlemleri durdurduğunda kaçakçılığın maliyeti yükselmişti. Ancak, üçüncü ülkelerdeki aracıların engellenmesi sağlanamadığında, Rusya bağlantılı işlemler başka platformlar üzerinden devam edebiliyor.
Bu yaptırımların nihai etkisi, yasal metnin genişliği ve stabilcoin ihraççılarının iş birliğine dayanıyor. Türkiye, BAE ve Orta Asya gibi ülkelerdeki platformlar üzerinden devam eden akışlar ise kısıtlamaların etkisini önemli ölçüde azaltabilir.
