Son yıllarda yapay zeka alanındaki hızlı gelişmeler, büyük teknoloji şirketlerinin devasa büyümesine katkı sağladı. 2022’nin sonlarına doğru Nvidia’nın piyasa değeri 5 trilyon dolara ulaşarak tarihi bir başarı elde etti. Ancak, suni değerlemeler ve piyasadaki aşırı iyimserlik, sektörde bir balon oluştuğu tartışmalarını da beraberinde getiriyor.
Yapay Zeka Devlerinin Kârlılık Sorunları
Son haftalarda yapay zeka şirketlerinin gerçek kazançlarından ziyade şişirilmiş piyasa değerlerine sahip oldukları yönünde eleştiriler arttı. Büyük teknoloji devleri halen yüksek gelir açıklasalar da, sürdürülebilir kârlılıkları konusunda endişeler yükseliyor.
Microsoft’un bu yılın ilk üç ayında OpenAI kaynaklı zarardan payına düşen 12 milyar dolardan fazla.
Özellikle OpenAI ve Anthropic gibi öncü şirketlerin gelirleri sınırlı kaldığı gibi, kazançlarını büyük ölçüde veri merkezi ve altyapı yatırımlarına harcıyorlar.
Şirketler arası bir döngü oluşmuş durumda: AI girişimleri, teknoloji devlerinden yatırım alıp ürün satarken; bu devler de onlara bulut bilişim ve donanım sağlıyor. Ancak bu döngünün devamı için şirketlerin hızlıca yenilikçi ve kârlı ürünler üretmesi şart. Aksi halde milyarlarca dolarlık zararın uzun vadede sürdürülemeyeceği açık.
Gelecek Belirsizlikleri ve Ekonomik Riskler
Günümüzde OpenAI gibi kuruluşların yazılım ve ürünleri halen ciddi hatalar ve yanlışlar içerebiliyor. “Halüsinasyon” gibi sorunlar, bu teknolojilerin tamamen güvenilir olmaktan uzak olduğunu gösteriyor. Firmalar, bu sorunları çözmeden önemli gelir artışı elde etmekte zorlanıyor.
OpenAI’nın finansal hedefleri doğrultusunda kar edebilmesi için en erken 2030 yılını beklemek gerekiyor. Anthropic ise 2028’i işaret ediyor.
Yüksek maliyetler nedeniyle şirketlerin kamu desteğine ihtiyacı olduğu düşünülüyor.
OpenAI CEO’su Sam Altman, devletin stratejik altyapı yatırımlarına destek olmasını talep etti.
“Stratejik altyapı için devlet bu yükün altına girebilir. Ulusal stratejik önem taşıyan bu konuda devlet kamu özel ortaklığında destek verebilir.”
ifadesiyle bu isteği net şekilde ortaya koydu.
Kripto para piyasası da bu belirsizliklerden etkileniyor. Yatırımcıların riskli varlıklara ilgisi azalmakta; olası ekonomik durgunluk ve faiz indirimi beklentilerinin ötelenmesi, hem borsalara hem de kripto paralara olumsuz yansıyor. Eğer bu süreç devam ederse, piyasada keskin dalgalanmalar görülebilir. Şirketlerin sürdürülebilir ve kârlı şekilde ilerlemesi için ciddi yapısal adımlar atması gerekliliği dikkat çekiyor.
