Kripto para piyasasında bugün oldukça hareketli saatler yaşandı. Bitcoin, kısa süre içinde 2 bin dolarlık hızlı bir yükseliş gösterdikten sonra, ABD piyasalarının açılmasıyla tekrar eski seviyelerine geri döndü. Bu hızlı dalgalanmalar bir süredir görülmüyordu ve birçok yatırımcı yaklaşan büyük bir değişimin işaretlerini arıyor.
Ayı Sezonunun Gerekliliği
Piyasalarda sürekli yükseliş görmek neredeyse imkânsız. Hem kripto varlıklar hem de borsalar her ne kadar dönemsel rekorlara ulaşsalar da, sağlıklı bir piyasa yapısı için düzeltmelerin, yani ayı sezonlarının yaşanması gerekir. Özellikle son yıllarda, ChatGPT’nin tanıtımından sonra hisse senetlerinde rekor üstüne rekor kırıldı. Ancak geçmişte birçok büyük düşüş ardından yeni zirveler gelmiştir.
ABD borsalarında son 16 yılı incelediğimizde, genellikle kısa süren geri çekilmeler ve ardından hızlı toparlanmalar göze çarpıyor. Mesela 2008 yılında yaşanan mortgage krizinden sonra S&P 500’ün eski seviyesine dönmesi yaklaşık beş buçuk yıl sürdü. Sonrasında ise daha kısa süreli düşüşler gözlendi.
Geçmiş veriler ele alındığında, ayı piyasaları yaşandığında ve bu süreç resesyonla aynı döneme denk gelirse, piyasaların toparlanması daha uzun sürüyor. Resesyon yaşanmadığında toparlanma süresi 21 aya kadar düşebiliyor. Son on altı yılda ise ortalama toparlanma süresi sekiz ay civarında kaldı.
Kripto Para Piyasalarında Düzeltme Dalgası
Teknoloji hisselerinin yer aldığı Nasdaq’ın son dönemdeki yükselişi, kripto paralar başta olmak üzere tüm yatırım araçlarında aşırı değerlemelere yol açtı. Yeni nesil yapay zekâ ve teknoloji şirketleri arasındaki yakın ilişki, piyasayı desteklese de, fazla değerlendirilen varlıkların yeni düzeltmelerle karşılaşma olasılığını artırdı.
Ek olarak, küresel piyasalarda Trump dönemiyle ilgili belirsizlikler ve ABD Yüksek Mahkemesinin bazı tarifeleri kaldırma ihtimali, yeni bir dalgalanma ortamını tetikleyebilir. Bu tür gelişmeler hem hisse senetlerinde hem de kripto paralarda “riskten kaçış” dönemlerinin yaşanmasına neden olabilir.
“Eğer yeni bir ayı sezonu başlıyorsa, yukarıda belirttiğimiz nedenlere bağlı olarak bunun temelleri bir süredir atılmış durumda.”
Ayı piyasası, aşırı değerlenmiş varlıkların elenmesini ve piyasada daha sağlıklı bir ortamın oluşmasını sağlar. Bu süreçte zayıf halka konumundaki projeler elenirken, güçlü olanlar ayakta kalır ve ilerleyen dönemlerde daha sağlam yükselişler gözlemlenebilir. Yani piyasalarda bir bakıma temizlenme sürecidir.
Geçmişte yaşanan büyük krizlerle karşılaştırıldığında, bugünkü koşullarda, ciddi bir yıkıcı dalga gelmediği sürece ayı sezonlarının uzun sürmesi beklenmiyor. Kısa bir düzeltme döneminin ardından piyasalarda dengelenme ve yeniden yükselme eğilimi oluşabilir. Tıpkı depremler sonrası fay hatlarının rahatlamasında olduğu gibi, bu şekilde piyasa dinamiklerinin yeniden sağlıklı bir zemine oturması mümkün olabilir.
