2025 yılı boyunca kripto para türev piyasası, merkezi borsaların ağırlığı altında kayda değer bir büyüme sergiledi ve toplam işlem hacmi etkileyici bir şekilde 85.7 trilyon dolara ulaştı. CoinGlass, yılın başında sıkı makro likidite koşullarının etkisiyle düşük seviyelerde seyreden işlem hacminin, yıl ilerledikçe risk iştahının artmasıyla hız kazandığını belirtti. Özellikle 10 Ekim, yalnızca bir günde işlem hacminin 748 milyar dolara sıçramasıyla dikkat çekti. Bu süreçte türev piyasasının yapı olarak “katmanlı ve oligopolik” bir form aldığının altı çizildi.
Binance’nin Öne Çıkan Başarısı
CoinGlass’ın 2025 Kripto Türev Piyasası Yıllık Raporu’na göre türev ürünler, fiyat keşfi ve risk yönetimi konularında öncelikli platform olmaya devam etti. Pazar payının önemli bir kısmı dar bir borsa grubunda toplandı ve Binance, bu alanda öne çıktı. Dünya genelindeki türev hacminin %29’undan fazlasını tek başına oluşturarak yılı 25.09 trilyon dolar işlem hacmi ile kapatmaya hazırlanıyor. OKX, Bybit ve Bitget de Binance’i takip ederek pazarın %62’sinden fazlasına katkıda bulundu.
Listenin başındaki dört borsa, işlem hacmi açısından açık bir üstünlüğe sahipken, küçük borsalar işlem kalitesi açısından geride kaldı. CoinGlass, piyasanın “stratifiye oligopol” yapı gösterdiğini ve rekabetin likidite yoğunluğu ile kullanıcı varlığı gibi ölçütlerde sertleştiğini ifade etti.
Likidite Derinliği ve Açık Pozisyonlar
Likidite derinliği açısından da Binance liderliğini pekiştirdi. CoinGlass, Binance’in Bitcoin emir defteri derinliğinde rakiplerini açık ara geride bıraktığını, OKX’in ise kurumsal işlemlerde önemli bir ikincilik pozisyonu aldığını dile getirdi. Derinlik, büyük emirlerin piyasayı daha az etkilemesi anlamına gelirken, bu platformların piyasada daha sağlam bir omurga oluşturduğunu gösteriyor.
Açık pozisyon büyüklüğünde de dalgalanmalar görüldü. Özellikle yılın ilk çeyreğinde kaldıraç çözülmesinin etkisiyle OI 87 milyar dolara kadar geriledi. Ancak Ekim başında bu rakam 235.9 milyar dolara ulaşarak rekor kırdı. Yılın sonunda OI, önceki yıla göre %17 artış gösterdi.
Varlık saklama alanında da yoğunlaşma önemli bir boyuta ulaştı. Binance’in saklama payı %72’yi aşarken, OKX ikinci sırada yer aldı. CoinGlass, HHI değerinin 5.352 olduğunu ve bunun bir “aşırı oligopol” göstergesi olduğunu belirtti.
CoinGlass, sistemdeki varlık yoğunlaşmasının operasyonel risk tartışmasını yeniden alevlendirebileceğini ifade etti.
2025 yılında gerçekleştirilen tasfiyeler yaklaşık 150 milyar dolara ulaşırken, büyük kısmı rutin işlemler olarak sınıflandırıldı. CoinGlass, ABD’nin Çin’e karşı uyguladığı yeni gümrük tarifeleriyle tetiklenen büyük makro ekonomik şokların tasfiyeler üzerinde etkili olduğunu belirtti. Özellikle altcoin’lerde yüksek kaldıraç ve yoğun pozisyonlar, piyasa dalgalanmalarının artmasına sebep oldu, Bitcoin ve Ethereum’da ise bu geri çekilmeler daha sınırlı kaldı.
