Ethereum ekosistemi, ağın temel katmanında blok doğrulama süreçlerini kökten değiştirecek bir adımla geleceğini şekillendiriyor. 2026 yol haritası çerçevesinde planlanan L1-zkEVM yapısı, doğrulayıcıların iş yükünü azaltmayı hedefliyor. Geleneksel metotların aksine, her veri yeniden işlenmek yerine sıfır bilgi kanıtları kullanılacak ve bu, blockchain evrenine yeni bir verimlilik standardı getirecek.
L1-zkEVM ve Ağın Yapısal Dönüşümü
Mevcut yapıda, Ethereum ağındaki her doğrulayıcı, içinde barındırdığı tüm işlemleri baştan sona onaylamak zorunda. Ağ yoğunlaştıkça bu durum, depolama ve işlemci gücü ihtiyacını büyütüyor. L1-zkEVM planı, doğrulayıcıların tüm işlemleri tekrarlaması yerine, doğru yapıldığını kanıtlayan bir kriptografik belgeyi kontrol etmelerini sağlıyor.
Bu geçişin ilk adımı olarak, 11 Şubat’ta bir çalıştay düzenlenecek. Bu toplantıda geliştirici ekipler tasarım sürecindeki ilerlemeleri değerlendirecek ve gelecekteki adımlar belirlenecek. Doğrulayıcılar, işlemlerin sonuç doğruluğunu teyit eden belgeleri inceleyerek hızlı karar alabilecek.
Bu teknolojik yenilik, Ethereum’un ölçeklenebilirlik sorununa kesin bir çözüm sunarken, donanım engellerini azaltıyor. İş yükünün hafifletilmesi, ağın daha hızlı çalışmasına ve blok onay sürelerinin düşmesine olanak tanıyor; böylelikle Ethereum, küresel finansal sistemin ihtiyaç duyduğu hız ve etkinliğe erişirken merkeziyetsiz yapısını koruyor.
EIP-8025 ile Artan Esneklik
EIP-8025 önerisi, “İsteğe Bağlı Yürütme Kanıtları” başlığı ile sisteme entegre edilerek, mevcut doğrulama modeline sağlam bir alternatif sunuyor. Bu teklifle, “zkAttesters” adı verilen doğrulayıcılar, tam bir işlem istemcisi yerine yalnızca sıfır bilgi kanıtlarını kontrol edebilecek.
Paylaşılan kanıtlar ağ üzerinden dağıtılırken doğrulayıcılar, belirli sayıda eşleşen kanıtı onaylayarak blok kabul edebilecek. Sistemin en büyük avantajlarından biri, standart bilgisayarlarla dahi doğrulayıcı olunabilmesinin önünü açmasıdır. Yüksek donanım maliyetlerini düşüren bu yaklaşım, katılımı artırarak ağ güvenliğini güçlendiriyor.
Ethereum Vakfı üyesi ladislaus.eth, “Bu güncelleme, Ethereum’un sadece teknik bir gelişimi değil, blockchain katılımını demokratikleştiren küresel bir standart olma potansiyeline sahiptir”
. Test aşamasındaki bu metodun önünde bazı teknik zorluklar bulunsa da, geliştirme çalışmaları, hız ve güvenilirliği en üst seviyeye çıkarmaya odaklanıyor. Bu yeni yapı, blockchain ekosisteminde bir paradigma değişimi yaratabilir.
