Çin’in Devlet Güvenlik Bakanlığı (MSS), son dönemde kripto para ödülleri karşılığında kullanıcıların iris verilerinin toplanması uygulamasına karşı ciddi bir uyarı yayınladı. Yapılan resmi açıklamada, bu şekilde yürütülen projelerin ülke genelinde ve dünya çapında yaygın hale geldiği belirtildi. MSS, söz konusu uygulamaların topladığı hassas biyometrik verilerin hem Çin vatandaşlarının gizlilik haklarını hem de ulusal güvenliği tehdit ettiğine dikkat çekti.
Projelerin Arkasındaki Şirket ve Uygulamalar
Çin makamları açıklamalarında doğrudan bir marka ismi vermese de, kamuoyunda söz edilen girişimin geçmişte Worldcoin olarak tanınan, bugün ise World adıyla faaliyet gösteren şirket olduğu tahmin ediliyor. Şirketin “Proof of Personhood” yani insan doğrulaması mantığıyla iris taraması yaptığı ve bu bilgileri ödül olarak verilen kripto para karşılığında topladığı vurgulandı. Proje; İran, Brezilya gibi birçok ülkede kullanıcıların yüksek çözünürlüklü iris görüntülerini kaydettiği iddia ediliyor.
Bakanlık açıklamasında, “Kullanıcıların biyometrik verilerinin izinsiz biçimde toplanması belgelenmiştir. Bu durum sadece bireylerin kişisel gizliliğini değil, aynı zamanda ülkemizin güvenlik çıkarlarını da tehlikeye atmaktadır”
ifadeleri yer aldı.
Farklı Ülkelerde Regülasyonlar ve Güvenlik Endişeleri
Bazı ülkeler de benzer şekilde durumu yakından takip ediyor. Endonezya, World’e dair lisans ve izinlerdeki belirsizlikler nedeniyle mayıs ayında hizmeti geçici olarak askıya aldı. Yerel firma Tools for Humanity ise düzenleyicilerle mevzuata uygunluğun sağlanması için görüşmelerini sürdürüyor.
Aynı zamanda Çin’in Shenzhen kentindeki finansal denetleyiciler de, sahte kripto para projeleri üzerinden yapılan kimlik doğrulama ve veri toplama işlemlerine karşı kendi vatandaşlarını uyararak benzer tehlikelere dikkat çekti.
İris verileri, her bireye özgü yapısı nedeniyle çok güvenilir biyometrik kimlik doğrulama yöntemidir. Ancak bu gibi yüksek derecede kişisel verilerin denetimsiz biçimde el değiştirmesi; bilgiler üzerinde geri dönülmez kayıplara, siber saldırılara ve potansiyel kimlik hırsızlıklarına zemin hazırlıyor.
Devlet düzeyindeyse, biyometrik verilerin yabancı aktörlerin kontrolüne geçmesi özellikle stratejik sektörlerde veri güvenliği ve altyapı açısından büyük tehditler doğurabiliyor. MSS, bu gibi uygulamalara karşı düzenlemelerin ve denetimlerin daha da sıkılaştırılacağının sinyalini verdi.
Biyometrik verilerin ulusal ve bireysel düzeyde oluşturduğu tehlikeler nedeniyle Çin gibi ülkeler, kripto para karşılığı veri toplama projelerini yakın gözleme alıyor ve toplum güvenliği için gerekli adımları atmaya hazırlanıyor.
