Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), COVID-19 krizinin bireysel ödemeler üzerindeki tesirinin merkez bankası dijital para birimlerinin (CBDC) gelişimi üzerinde etkili olmasını bekliyor.
İsviçre merkezli olan ve dünya merkez bankalarının 60’ından oluşan bir kuruluş olarak karşımıza çıkan BIS, daha önce hem merkezi olmayan kripto para birimleri hem de CBDC’lere odaklanan bir dizi önemli rapor yayınlamıştı. Kripto para birimlerinden farklı olarak CBDC’ler ise yasal durumu hükümet düzenlemelerine veya yasalara bağlı olan ve bir merkez bankası tarafından yayınlanan dijital para birimleri olarak tanımlanabilir.
COVID-19 ve Global Ödemeler
24 Haziran’da yayınlanan BIS’in son raporu, COVID-19 salgınının bireysel ödemelerde geniş kapsamlı değişikliklere yol açtığını ve mevcut sistemlerin güçlü ve zayıf yanlarını ortaya çıkardığını belirtti. İlk olarak rapora göre, satıcı ve tüketicinin virüs konusundaki endişeleri nedeniyle nakit ödemelerde keskin bir düşüş görülüyor.
Buna paralel olarak sokağa çıkma yasakları gibi ulusal hükümetler tarafından uygulanan kısıtlama önlemleri, e-ticaret ödemelerinde artışa neden oldu. Hareket kabiliyetinin azalması, sınır ötesi ödeme işlemlerinde bir düşüşün yanı sıra göçmenlerin gelirlerinde ciddi bir düşüşe görülmesini sağladı.
BIS, tüm bu değişikliklerin mevcut ödeme sistemlerinin hem avantajlarını hem de dezavantajlarını ortaya çıkardığını savunuyor. Örneğin, dijital ödemeler günlük yaşamda büyük kesintilere rağmen birçok ekonomik faaliyetin devam etmesini sağladı.
CBDC’lerin Potansiyeli
Bu bağlamda rapora göre CBDC‘lerin düzenlenmesi merkez bankaları için “politika fırsatlarının sınırında” yer alıyor. Bu da sınır ötesi ödemelerde kullanılabilecekleri ve büyük kolaylıklar sağlayabilecekleri anlamına geliyor.
Bununla birlikte raporda CBDC’ler konusunda kamu ve özel sektör ayrımının mutlaka yapılması gerektiği de ifade ediliyor. Başarılı bir CBDC, BIS’e göre “yeni, güvenli, güvenilir ve geniş çapta erişilebilir bir dijital ödeme aracı” sunabilir.
