Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 19 Kasım’da Çin’in Shenzhen kentinde planlanan üçlü zirve için bir araya geliyor. Görüşmenin odak noktası nükleer silahlar ve Ukrayna savaşı olacak. Trump, Çin ve Rusya arasındaki yakın ilişkileri bu toplantının en önemli sebeplerinden biri olarak değerlendiriyor.
Liderlerin Türkiye saati ile sabah 09.30’da buluşması öngörülüyor. Üçlü zirve öncesinde Trump ile Şi’nin ayrıca bir ikili görüşme gerçekleştirmesi de bekleniyor.
Nükleer Silah Kontrolü ve Anlaşmazlıklar
Trump, bir televizyon röportajında Çin ve Rusya’nın yakın işbirliğine dikkat çekerek Washington’ın bu duruma karşı durması gerektiğini savundu. Geçmişte rakip olan bu iki ülkenin, Başkan Barack Obama’nın enerji politikaları yüzünden yakınlaştığını belirtti. Ayrıca, Şi ve Putin ile kişisel ilişkilerinin önemli olduğunu vurguladı.
ABD, Çin’in dahil olduğu bir nükleer silah kontrolü çerçevesinde ilerleme kaydetmeyi amaçlıyor. Washington ve Moskova arasında imzalanan Yeni START anlaşması bu yılın şubat ayında sona ermişti. Trump, zirvede nükleer denetim önerisi getireceğini söylese de, detaylı bir plan açıklamadı. Mevcut nükleer güçleri azaltmanın üç ülke için zorlayıcı olabileceğini belirtiyor.
Çin ise ABD ve Rusya’nın önce kendi cephaneliklerini küçültmesi gerektiğini savunuyor. Çin’in nükleer cephaneliğinin ABD ve Rusya’nınkine kıyasla daha küçük olduğu tahmin ediliyor. Pekin, daha geniş bir silah kontrolü anlaşmasına İngiltere ve Fransa gibi ülkelerin de dahil olmasını istiyor ve zirvenin dünya barışını koruma amacını taşıdığını ifade ediyor.
Ukrayna Savaşı ve İddialar
Rusya, toplantıyı Ukrayna savaşını kendi lehine sonuçlandıracak bir anlaşma arayışı için fırsat olarak görüyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, büyük güçlerin küçük ülkelerin kaderini belirlememesi gerektiğini belirterek bu duruma karşı çıkıyor. Trump, Putin ile Ukrayna’nın geleceğini Kiev’i dışlayarak belirleyebilecekleri iddialarını reddediyor ve İran’la ilgili olarak yardımcı talep etmeyi düşünmüyor.
Trump, İran’ın kimyasal ve biyolojik silahlara yöneldiğini iddia etmesine rağmen bu söylemi destekleyecek somut bir kanıt sunmadı.
ABD-Çin İşbirliği ve Elon Musk’ın Görüşleri
Tesla CEO’su Elon Musk, Çin’de yaptığı açıklamalarda ülkeden övgüyle bahsetti. Musk,
ABD ile Çin’in artan işbirliğinin her iki tarafa da büyük fayda sağlayacağını
düşünüyor ve insanları Çin’i ziyaret etmeye teşvik ediyor.
Bu zirvenin somut bir sonuca ulaşması güç görünmekle birlikte, Rusya toplantının kendisine diplomatik bir kazanç sağlayabileceğini umuyor. ABD ise Tayvan ve Kuzey Kore gibi diğer önemli konulardaki önemli mesajların yanlış anlaşılmasından endişe ediyor.

