Fed araştırmacıları, son zamanlarda petrol fiyatlarındaki artışın, pandemi öncesine göre gelişmiş ekonomilerde çekirdek enflasyonu daha fazla artırdığını ve bu etkinin daha uzun sürdüğünü açıkladı. Çalışmanın yazarları, mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde, beş büyük ekonomide çekirdek enflasyonun 2027’nin ortalarında yüzde 2,8’e ulaşabileceğini tahmin ediyor.
Andrea De Michelis, Musa Orak, Avani Pradhan ve Albert Queralto tarafından hazırlanan bu kapsamlı çalışma, ABD, Kanada, Euro Bölgesi, Japonya ve Birleşik Krallık’ın 2000 yılından 2026 yılına kadar olan ekonomik verilerini kapsıyor. Araştırmada, Brent petrol fiyatlarının ekonomiye etkileri gözlemlenirken, tedarik zincirinde meydana gelen aksamalar ve ekonomik aktivitenin seyri de dikkate alındı.
Yüzde 10’luk petrol artışının etkileri
Pandemi öncesi dönemde, petrol fiyatlarının çekirdek enflasyon üzerindeki etkisi oldukça zayıf kalıyordu. Ancak, araştırmacılar 2021 yılı başlarından itibaren bu etkinin istatistiksel olarak anlam kazandığını belirtiyor. Önceki çeyreklerdeki enflasyonun yeni döneme taşınma oranı ise 0,35’ten 0,65’e yükselmiş durumda. “Araştırmacılar, petrol fiyatının kalıcı olarak yüzde 10 arttığı bir senaryoda çekirdek enflasyonun pandemi öncesi koşullarda yüzde 0,05, pandemi sonrası ise yüzde 0,35 artacağını öngörüyor.”
2027 yılı için çekirdek enflasyon tahmini
Araştırmacılar, Brent vadeli işlem fiyatlarının esas alınarak, 2026 yılındaki petrol fiyat artışının etkilerini hesapladı. Tedarik zinciri üzerindeki baskının azalacağı varsayımıyla, yıllık çekirdek enflasyonun pandemi öncesindeki ilişkilerle yüzde 2,2’de zirve yapabileceği tahmin ediliyor. Eğer petrol fiyatlarının etkisi daha kalıcı olursa, çekirdek enflasyonun 2027 yılında yüzde 2,8’e yaklaşması bekleniyor.
Araştırmacılar, ekonomilerin pandemiden sonraki toparlanma sürecinde yaşanan talep artışı ve tedarik zinciri aksamaları gibi faktörlerin de fiyatları etkilediğini vurguluyor. Bu faktörler göz önüne alındığında, petrol fiyat artışının etkisinin tek başına sınırlı kalabileceğine dikkat çekiliyor.
Merkez bankalarının faiz kararlarındaki zorluklar
Petrol arzının daralması ve fiyatların yüzde 10 artması durumunda merkez bankaları zorlu bir karar süreciyle karşı karşıya kalacak. Ekonomik faaliyetteki kayıpların pandemi öncesi döneme göre iki katına çıkabileceği bir senaryoda, bankaların enflasyonu kontrol altına almak için faiz oranlarını daha da artırması gerekebilir. Yüksek maliyetler üretimi baskılarken, sıkı para politikası harcamaları kısabilir.
Fed araştırmacılarına göre, petrol fiyatlarının yüksek kalması ve tedarik zincirindeki aksamaların devam etmesi, çekirdek enflasyon üzerindeki baskıyı artırabilir. Bu durum, merkez bankalarının faiz oranlarını daha uzun süre yüksek tutmasına neden olabilir. Böyle bir finansal ortamda, düşük riskli yatırım araçlarının cazibesi artarken, Bitcoin ve diğer kripto varlıkların talebi azalabilir.
