ABD, Orta Doğu’da İran ile yaşanabilecek bir çatışma riskine karşı askerî gücünü artırma kararı aldı. Amerika, Avrupa’daki üslerinden bölgeye F-16 ve F-35 savaş uçakları ile havada yakıt ikmali yapabilen tanker uçakları göndermeyi planlıyor. Bu hamle, Başkan Donald Trump’ın İran’a karşı kullanabileceği askerî seçenekleri çoğaltmayı hedefliyor.
Diplomatik Çabalar ve Küresel Gerilim
İngiltere’nin yeni Başbakanı Andy Burnham, Trump ile görüşerek Orta Doğu’daki yükselen tansiyonun uluslararası diplomasiyi yakından etkilediğini gösterdi. Aynı zamanda, Çin ve Rusya’nın Japonya yakınlarında ortak tatbikat yapması, Asya-Pasifik bölgesinin de jeopolitik gerilimler içinde olduğunu ortaya koyuyor.
ABD’nin, İran’a yönelik saldırı planları arasında Harg Adası’nın ele geçirilmesi ve Parchin’deki nükleer tesise hava saldırısı düzenlenmesi düşünülüyor. Ancak Washington, diplomasi yolunu da tamamen kapatmış değil.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’la müzakerelere açık olduklarını vurguladı.
Askerî Saldırılar ve Bölgesel Etkiler
İran ise bölgedeki ABD askerî varlığını baskı altına almak amacıyla Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün’e yönelik saldırılar düzenledi. Özellikle Bahreyn’in ve Kuveyt’in stratejik üsleri hedef alındı. Ürdün’e düzenlenen saldırılarda ise iki ABD askeri yaşamını yitirdi.
Kuveyt’te deniz suyu arıtma tesisi ve uluslararası havalimanı; Bahreyn’de ise sivil havacılık sistemi saldırılardan nasibini aldı. İran, saldırıların Amerikan hedeflerine yönelik olduğunu savunsa da sivil altyapı da zarar gördü.
Enerji Güvenliği ve Petrol Akışı
Bölgedeki gerginlik, Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol miktarının önemli ölçüde azalmasına sebep oldu. Haziran sonunda günlük 15 milyon varil olan bu miktar, 4 milyon varile kadar düşüş gösterdi. Bu durgunluk, küresel petrol arzında istikrarsızlığa işaret edebilir ve petrol fiyatları üzerinde yeni bir baskı yaratabilir.
Piyasalar dikkatlerini ABD’nin İran’a karşı atabileceği yeni askerî bir adıma yönlendirdi. Herhangi bir müdahale, çatışmanın genişlemesine sebep olabilir ve küresel enerji fiyatları üzerinde doğrudan etkiler yaratabilir.
Bitcoin ve Altın
Askercilik gerilimlerinin tırmanması, piyasalarda ilk etapta satış baskısını tetikledi. Bitcoin ve altın fiyatları kısa süreli dalgalanmalar yaşarken, yatırımcılar olası bir çatışmaya karşı tedbirli bir yaklaşım benimsediler. Piyasaların nasıl şekilleneceği, bölgedeki gelişmelerin nasıl evrileceğine bağlı olacak.
