Zimbabve, ilk kez kripto varlıklara yönelik özel bir düzenleme çerçevesini yasalaştırarak, sektörde faaliyet gösteren şirketlerin Zimbabve Merkez Bankası’nın çatısı altında çalışan Mali İstihbarat Birimi’ne resmi olarak kayıt yaptırmalarını zorunlu kıldı. Bu düzenlemelere uymayan şirketlere dava açılabileceği belirtildi.
Resmi Kayıt Sistemi ve Maliyetler
Yeni düzenleme, Maliye Bakanı Mthuli Ncube’nin imzaladığı belgelerle hayata geçirildi. İlk kayıt ücreti 500 dolar, yıllık yenileme ücreti ise 400 dolar olarak belirlendi. Her yıl kayıtların yenilenmesi zorunlu tutuldu.
Kripto sektörünü denetim altına almak için oluşturulan bu sistemle, şirketlerin resmi olarak gözetim mekanizmasına dahil edilmesi hedefleniyor. Düzenleme, ülkede daha önce bankaların kripto bağlantılı işlemlerini engelleyen yasakları kaldırmamakta, ancak şirketlere resmi bir çalışma zemini sunmakta.
2018 Yasağının Ardından
2018’de alınan yasak kararıyla kripto bağlantılı işlemler bankalar aracılığıyla yürütülemiyordu. Bu durum, sektörün büyük ölçüde eşler arası ve gayriresmi kanallara kaymasına neden olmuştu. Yine de yeni düzenlemeler, piyasayı tamamen değiştirmemiş, fakat denetime katkı sağlayan bir adım olarak dikkat çekmiştir.
Ülkenin geçmişte yaşadığı ekonomik sıkıntılar da kripto varlıklara olan ilgiyi artırdı. Özellikle yüksek enflasyon ve para birimi dalgalanmaları, geleneksel bankacılık sistemine olan güveni sarstı ve insanlar değerlerini koruyabilmek için dijital varlıkları tercih etmeye başladılar.
Bölgesel Uyum ve Gelecek Adımlar
Zimbabve’deki diasporanın ülkeye gönderdiği para transferlerinin kriptoya yönelmesi, alternatif bir seçenek olarak dijital varlıkların kullanımını artırdı. Sahra Altı Afrika’da geleneksel para transferlerinin maliyetli olması, kriptoyu cazip kılan unsurlar arasında oldu.
Zimbabve’nin bu adımı, Afrika’da dijital varlık hizmet sağlayıcılarını düzenleyen ülkelerle benzer bir çizgide bulunuyor.
Güney Afrika bu alanda Finansal Sektör Davranış Otoritesi aracılığıyla, Nijerya ise Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu denetiminde faaliyet gösteriyor. Kenya ise hem merkez bankası hem de sermaye piyasası otoritesinin kontrolünde bu alana yönelik adımlar atmakta.
Zimbabve’nin getirdiği kayıt maliyetleri, kıyaslandığında bazı komşu pazarlara göre daha makul seviyede. Örneğin, Nijerya’da lisans başvuruları öncesinde yerel banka hesaplarında büyük meblağlar bulundurulması gerekebiliyor. Zimbabve’nin daha erişilebilir kayıt ücretleri, gayriresmi sektör oyuncularını resmi çerçeve altına çekmeyi amaçlamakta.
