Kripto alanında faaliyet gösteren Keyrock’un yeni raporuna göre, yapay zeka yazılımlarının çevrimiçi harcama yapabilme kapasitesini artırmak için gereken teknoloji hızla büyüyor. Henüz küçük bir pazar olsa da, en büyük teknoloji ve kripto firmaları bu alandaki çalışmaları öne çıkarmış durumda. Raporda, Mayıs 2025-Nisan 2026 arasında, yapay zeka araçlarının blockchain üzerinden 73 milyon doların üzerinde değer ve yaklaşık 176 milyon işlem gerçekleştirdiği ifade edildi.
Makine Ödemelerinde Lider Firmalar
Visa, Stripe, Google ve Coinbase gibi dev şirketler, makineden makineye otomatik ödemeler için çeşitli çözümler üretiyor. Visa’nın yıllık işlem hacmi 14,5 trilyon dolar civarında, bu da yapay zeka tabanlı ödemelerin henüz geleneksel finansla kıyaslandığında çok daha düşük kaldığını gösteriyor. Ancak, asıl önemli olanın ekosistemin hızla genişlemesi ve altyapı yatırımlarının devam etmesi olduğu vurgulanıyor.
Bu tür ödemeler, yazılımların insanların müdahalesine ihtiyaç duymadan otomatik olarak dijital hizmetleri satın alabilmesi üzerine kurgulanmış durumda. Örneğin, bir yapay zeka ticaret yazılımı sürekli olarak veri veya bulut hizmeti satın alımı yapabilir.
Hızlı Büyüme Beklentisi
Gartner, 2028’de yapay zeka destekli işlemlerin 15 trilyon dolara ulaşacağını öngörüyor. McKinsey ise 2030’da perakende makine ticaretinin 3 ila 5 trilyon dolara yükselebileceğini tahmin ediyor. Keyrock, bu büyümenin stabilcoin pazarındaki artıştan bile daha hızlı gerçekleşebileceğini belirtiyor. Altyapıdaki ilerlemeler, bu pazarın test aşamasını aştığını gösteriyor.
Coinbase’in geliştirdiği x402 protokolü, yapay zeka yazılımlarının hesap açmadan veya abonelik oluşturmadan USDC ile doğrudan ödeme yapabilmesine imkan sağlıyor. Stripe ise Tempo blockchain’i üzerinde geliştirdiği Machine Payments Protocol (MPP) sistemine yatırım yapıyor. Google, yapay zeka yazılımları için harcama izni veren AP2 sistemini tanıttı ve Visa, kart ağına yapay zeka odaklı alışverişler için yeni yetkilendirme mekanizmaları ekledi.
Küçük İşlemler İçin Geleneksel Sistemler Uygun Değil
Rapor, yapay zeka yazılımlarının gerçekleştirdiği işlemlerin %76’sının 30 cent altındaki geleneksel kart ücretlerinden daha düşük olduğunu ortaya koyuyor. Çoğu işlem 1 ila 10 cent arasında. Bu durum, geleneksel ödeme sistemlerini küçük ve sık tekrarlanan makine işlemleri için verimsiz hale getiriyor. Ancak, Base veya Tempo gibi blockchain zincirlerinde USDC ile yapılan stabilcoin işlemleri, maliyeti sentin altına çekiyor.
Günümüzde, makineler arasında yapılan işlemlerin %98,6’sı USDC ile gerçekleştiriliyor. Circle tarafından çıkarılan USDC, sürekli 1 dolar değerinde sabit kalmayı hedefleyen bir stabilcoin. Bu durum, Circle’ın sektördeki rolünü güçlendirirken, piyasanın tek bir ihraççıya bağımlı hale gelmesi riski taşıyor.
Rapor, sektörün karşılaştığı büyük engellerden birinin regülasyon eksikliği olduğunu vurguluyor. Avrupa’da MiCA, ABD’de GENIUS Act ve AB’de AI Act gibi düzenlemelerin 2026 ortalarında yürürlüğe girmesi bekleniyor. Ancak, bu düzenlemelerin makineden makineye finansal işlemleri kapsayan açık hükümlere henüz sahip olmadığına dikkat çekiliyor.
Keyrock raporunda, “Altyapı inşasının hızlanması, makineden makineye ödeme pazarının deneme aşamasını geride bıraktığına işaret ediyor; fakat regülasyon eksikliği, sektörün yaygınlaşmasında risk ve belirsizlik yaratıyor” ifadelerine yer verildi.
