Son dönemde ABD Başkanı Donald Trump’ın İran politikalarındaki dalgalı yaklaşımı, küresel piyasalarda belirgin bir dalgalanma yaratıyor. Kripto para piyasasında ise bu durum, özellikle fiyatlarda sert dalgalanmalara neden olmakta. Yatırımcılar, bu süreçte artan belirsizliklerle karşı karşıya kalıyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki Kriz ve Enerji Tedariki
Hürmüz Boğazı, dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından biri olarak biliniyor. İran ile yaşanan gerginlik, bu stratejik boğazda deniz trafiğini ciddi ölçüde azaltmış durumda. Küresel enerji taşımasının yaklaşık yüzde 20’si bu boğazdan geçerken, İran’ın boğazı kapatması küresel enerji piyasalarında risk algısını artırdı.
28 Şubat’ta başlayan çatışmalarla birlikte, tanker geçişleri neredeyse durma noktasına geldi. Uluslararası Enerji Ajansı, tarihinde ilk kez bu çapta bir koordinasyon sağlayarak 32 üye ülke ile birlikte 400 milyon varil acil durum petrol stokunu piyasaya sürme kararı aldı. Bu rezervler, günlük ortaya çıkan 4.5-5 milyon varillik açığı kapatmada geçici bir rol oynuyor.
Finansal ve Kripto Piyasalar Üzerindeki Etkiler
Petrol arzındaki bu kesinti, riskli varlıklar üzerinde baskı yaratıyor. Suudi Arabistan, böyle bir arz şokunun daha önce görülmediğini ve piyasada böyle bir duruma karşı tampon kalmadığını belirtti.
“Bu büyüklükte bir şokla baş edilebilecek bir denge noktası artık görünmüyor.”
Gemilerin sigorta primlerinin hızla artması da deniz taşımacılığı maliyetlerini artırdı. Çatışmalar öncesinde gemi değerinin altında kalan prim oranları, bazı durumlarda yüzde 7.5 seviyelerine kadar yükseldi. Örneğin, değeri 100 milyon dolar olan bir tanker için savaş öncesi 250 bin dolar olan sigorta maliyeti, çatışmalar sırasında 2-3 milyon dolara kadar çıktı.
Sigorta primleri, bölgedeki riskin en belirgin göstergesi olarak kabul ediliyor ve primler yüzde 2’nin altına düşmezse piyasalardaki istikrarsızlık devam edecek gibi görünüyor.
Trump, Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin mümkün olduğunu zaman zaman dile getirse de, tanker trafiğinde anlamlı bir artış henüz gözlenmiş değil. Savaş öncesi günde 100’den fazla tanker geçerken, şimdi bu sayı yalnızca 21’e düşmüş durumda.
Piyasalarda risk iştahının yeniden canlanması için deniz trafiğinde gözle görülür bir artış gerekiyor. Şu anki durumda hem kripto para hem de geleneksel finans piyasalarında dalgalanmaların devam etmesi bekleniyor.
