Ethereum’un kurucularından olan Vitalik Buterin, blokzincir teknolojisinin yapay zekâ tabanlı servislerde nasıl bir rol oynayabileceğine dair yeni önerilerini açıkladı. Bu araştırma önerisi, blockchain’in gizlilik koruyan bir ödeme ve mutabakat katmanı olarak nasıl kullanılabileceğine odaklanıyor.
Yapay Zekâ ve Blockchain Entegrasyonu
Buterin’in önerdiği sistem, kullanıcıların kimlikleri açığa çıkmadan blockchain üzerinden çoklu API işlemlerini gerçekleştirebileceği bir altyapıyı hedefliyor. Bu sistemde, kullanıcılar hizmet sağlayıcılara stablecoin ile ön ödeme yapıyor ve sıfır bilgi kanıtları ile bu işlemler doğrulanıyor.
Kimliksiz API Kullanımı ve Ödeme Sistemi
Araştırma, RLN (Rate Limiting Nullifiers) adlı aracın gücünü kullanan “ZK API kullanım kredileri” kavramına dayanıyor. Bu araç, kullanıcıları kimliklerini gizleyerek bir defa ön ödeme yapıp sınırsız sayıda API çağrısı yapabilmelerine imkan tanıyor. Eğer kullanıcılar belirlenmiş haklarının dışında bir işlem yaparsa ekonomik yaptırımlar uygulanıyor ve yatırdıkları miktar kesiliyor.
Teknik olarak, bu sistem API isteklerinin zincir üzerinde kredilendirilmesini sağlarken, bu taleplerin çift harcama gibi sorunlara karşı kontrol edilmesini mümkün hale getiriyor. Ayrıca, fazla harcanmayan kredilerin kullanıcılara iade edilmesi için geri ödeme biletleri devreye giriyor.
Mevcut Teknolojik Altyapı ve Zorluklar
Saniyeler içinde binlerce işlem yapılmasına imkan tanıyan Ethereum’un katman-2 çözümleri, önerilen modelin uygulanabilirliğini destekleyen teknolojik altyapıyı oluşturuyor. Ayrıca, dolaşımdaki 307,6 milyar dolarlık stablecoin arzı, hizmetlerin likidite gereksinimlerini karşılamak için önemli bir kaynak sunuyor.
Bununla birlikte, önerilen modelin gizlilik hedeflerine tam anlamıyla ulaştığı söylenemez. Yapılan eleştirilerde, kimliğin kriptografik olarak gizlendiği belirtilse de, meta veri üzerinden korelasyon yapılabileceğine dikkat çekiliyor.
Bu önerinin hayata geçirilebilmesi için büyük API ve yapay zekâ hizmet sağlayıcılarının blockchain tabanlı ödeme altyapılarını benimsemeleri gerekiyor. Ancak, mevcut sektörün kimlik merkezli ödeme sistemlerine yaptığı yatırımlar, bu geçiş sürecini yavaşlatabilir.
Vitalik Buterin’in önerisi, Ethereum’u yapay zekâ servislerinde sadece bir uygulama platformu olmaktan çıkarıp daha geniş bir mutabakat ve ödeme merkezi olarak konumlandırmayı planlıyor. Bu yeni perspektif, stablecoin kullanımı ve katman-2 işlem kapasitesini daha da artırabilir.
