Ethereum’un kurucularından Vitalik Buterin, merkeziyetsiz otonom organizasyonların (DAO) başlangıç hedeflerinden saptığını belirterek kripto para topluluğunda tartışmalar başlattı. DAO’ların devletler ve şirketlerden daha hızlı karar verme yapıları olarak tasarlandığını hatırlatan Buterin, günümüzde token oylamalarına dayalı hazine yönetim sistemlerine dönüştüklerini ifade etti. Bu değişime rağmen çözüm arayışından vazgeçilmemesi gerektiğini belirten Buterin, sistemde köklü bir değişiklik önerisinde bulundu.
DAO’ların Amacından Sapması
Buterin, DAO’ların temel hedeflerinden uzaklaştığını ve günümüz yapılarının token tabanlı yönetişimin verimsizliği ile kritik bir sorun haline geldiğini savundu. Büyük token sahiplerinin kolayca kararlar üzerinde etkili olması, süreci teknik olmaktan çıkarıp politik bir zemine taşıyor. Bu durum, DAO’ların uzun vadeli ve karmaşık kararlar almasını zorlaştırıyor ve geliştiricilerin bu modellere olan inancını zayıflatıyor.
Ethereum’un ilk vizyonuna atıfta bulunan Buterin, yaşanan problemlerin açgözlülükten çok sistemsel dizayn hatalarından kaynaklandığını belirtti. Dış dünyadan Blockchain’e veri taşıyan mekanizmaların, yani “oracle” kurgularının yetersizliği, DAO’ların sağlıklı çalışmasını engellemekte. Yanlış veya eksik verilerle beslenen bu sistemler, yönetişimi zayıf hale getiriyor.
DAO’ların çoğu zaman etkisiz kalmasının arkasında bu tablo yatıyor. Teoride demokratik görünen token oylaması, pratikte katılım düşüklüğü, güç yoğunlaşması ve karar yorgunluğu gibi sorunlarla karşı karşıya kalıyor. Sonuçta, DAO’lar yenilik yerine statükoyu koruyan yapılara dönüşebiliyor.
Kripto Para Ekosisteminde DAO’ların Önemi
Buterin, DAO’ların kripto para altyapısı için vazgeçilmez olduğunu ve stablecoin’ler ile DeFi protokollerinde kullanılan fiyat oracle’larının, Blockchain içindeki sigorta modelleri ve çeşitli uyuşmazlık çözümleri gibi alanlarda sağlıklı yönetişim mekanizmalarına ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
DAO’lar, projelerin hızlı hayata geçmesi ve kurucu ekiplerin geri planda olduğu zamanlarda sürdürülebilirliğin sağlanmasında kilit rol oynuyor. Güçlü bir yönetişim olmadan bu sistemlerin uzun süre dayanması zor. Bu yüzden Buterin, daha az oy kullanımı gerektiren, katılımı teşvik eden ve teknik doğruluğu önceleyen yeni modellerin geliştirilmesini önerdi.
Buterin’in önerileri arasında gizliliği koruyan sıfır bilgi ispatları, oylama yükünü hafifletmek için yapay zeka destekli araçlar ve iletişimi kolaylaştıran yeni platformlar yer almakta. Bazı tartışma katılımcıları, Chainlink gibi merkezileşmiş yapılar içinde bazı sorunların çözümüne dikkat çekerken, birçok geliştirici DAO tasarımında yenilik arayışının neredeyse durduğunu da ifade etti.
