2022 yılının Kasım ayında kripto para borsası FTX’in iflas etmesiyle piyasada büyük bir deprem yaşanmıştı. Milyarlarca dolarlık zararın ortaya çıkması, hem bireysel hem de kurumsal yatırımcıları ciddi şekilde etkilemişti. O dönem FTX’in CEO’su SBF hapse gönderilirken, özellikle ABD’de Demokrat Parti’nin kripto paralara olan olumsuz yaklaşımı daha da belirgin hale gelmişti. Geçen zaman içinde, alacaklılara yapılan ödemelerin %143’e ulaştığı ve tüm zararların karşılandığına dair iddialar gündeme geldi. Ancak bu iddiaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı tartışma konusu.
İade Sürecindeki Gerçekler
FTX’in batışı sonrası mağdurlara yapılan ödemeler büyük ölçüde tamamlandı. Ancak yatırımcılara ödemeler, borsanın çöküş yaşadığı 2022 yılındaki kripto para fiyatları üzerinden yapıldı. O dönemde, özellikle altcoinler ve BTC büyük kayıplar yaşamış, Bitcoin’in fiyatı 20 bin doların da altına düşmüştü. FTX cüzdanlarındaki varlıklar yetersiz olduğu için, alacaklılar paralarını çekememiş, komite ise varlıkları aşamalı olarak elden çıkarmak zorunda kalmıştı.
Sonraki süreçte, piyasada yaşanan toparlanmaya rağmen FTX iflas komitesi, mağdurlara ödeme yaparken 2022 yılının Kasım ayındaki fiyatları esas aldı. Alkışlanan %143’lük nominal iade oranı, çoğu yatırımcı açısından yanıltıcı bir tablo oluşturdu.
Mağdurların Aldıkları Gerçek Değer
Kripto piyasalarında aradan geçen zamanda fiyatlar önemli ölçüde yükselmiş oldu. Ancak mağdurlara yapılan ödemelerin nakit ve düşük fiyatlardan gerçekleşmiş olması, gerçek kayıpların telafisinde yetersiz kaldı. Müşterilerin ellerine geçen para, kaybettikleri kripto paraların bugünkü değerinin oldukça altında kaldı.
FTX alacaklı temsilcisi Sunil mağdurların aslında %143’lük ödeme almadığını geri kazanım oranlarının %9 ile %46 arasında değiştiğini söyledi. Kripto fiyatların birçok altcoinde çok yükseldi ve 2022 fiyatlarıyla nakit ödemeler yapıldığı için (ayni yani altcoin cinsinden ödeme konusu çok tartışılsa da mahkemede kabul ettirilememişti) tazminler çok zayıf kaldı. Nominal ödeme %143 olsa bile, alacaklılar iade edilen paralarla kripto paralarını asla yerine koyamayacak.
Buradan da anlaşılabileceği üzere, rakamsal olarak yüksek gibi görünen iade oranı, alacaklıları memnun edemedi. Alacaklılar, kaybettikleri varlıkların yeni değerine ulaşamadı ve bunun yarattığı mağduriyet devam ediyor.
Bir diğer gelişme ise, mağdurların uğradıkları zararı bir nebze azaltmak amacıyla projelerin airdrop yani bedelsiz kripto token dağıtımı düzenlemesinin gündeme gelmiş olması.
“İflas süreci dışında, projelerin FTX alacaklılarına yapacağı airdrop’lardan ek geri kazanım bekleniyor. Paradex, FTX alacaklılarına token airdrop’u yaptı ve daha fazla projenin de bunu takip etmesi bekleniyor.” – FTX alacaklı temsilcisi Sunil
Airdrop yoluyla ek kazanç imkanı umut verse de, mağdurlar için henüz kesinleşmiş bir geri ödeme imkanı olmadığından belirsizlik sürmekte. Sektörde bu konuda yeni gelişmeler yakından takip ediliyor.
Bazı yatırımcılar, gelecekte başka projelerin de benzer şekilde airdrop yoluyla mağduriyetleri hafifletebileceğini düşünüyor. Mevcut durumda ise FTX’in iflasının üzerinden geçen zamana rağmen, mağdurlar için tam anlamıyla bir telafi henüz sağlanabilmiş değil.
