Son dönemlerde ABD ve Çin arasındaki ekonomik çekişme uluslararası arenada kayda değer bir endişe yaratmıştı. Özellikle Ekim ayı boyunca iki ülke karşılıklı olarak ihracat kısıtlamaları ve yaptırım tehditleriyle gündemde kaldı. 1 Kasım’da devreye alınması beklenen ağır yaptırımlar, bu hafta iki ülkenin yürüttüğü yoğun müzakerelerin ardından askıya alındı.
Dünyada Ticaretin Seyri Değişiyor
ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında varılan mutabakat, iki ülke için olduğu kadar küresel ekonomi için de önemli bir dönüm noktası oldu. Bu uzlaşının temel maddeleri arasında Çin’in ABD ürünlerine koyduğu ithalat vergilerinin askıya alınması ve Amerikan tarım ürünlerine olan erişimin kolaylaşması yer aldı.
Özellikle soya fasulyesi gibi önemli ürün kategorilerinde Çin’in ABD’den ithalatı önemli ölçüde artacak. Bunun yanında Çin, Amerikan yarı iletken ve teknoloji ürünlerine uyguladığı misillemeci adımları da durdurma kararı aldı. ABD’nin çip üretiminin ve tedarik zincirlerinin güvenliği de bu anlaşmayla sağlanmış oldu.
İhracat Kısıtlamalarının Geri Çekilmesi ve Beyaz Saray’ın Açıklamaları
Anlaşmanın resmi detayları Beyaz Saray tarafından kamuoyuyla paylaşıldı. Yapılan açıklamada Çin’in nadir toprak elementlerine getirdiği yeni ihracat kontrollerini askıya aldığı, fentanil üretiminde kullanılan kimyasal maddelerin ABD’ye ihracatının durdurulacağı bildirildi.
“Çin, 9 Ekim 2025 tarihinde duyurduğu nadir toprak elementleri ve ilgili önlemler üzerindeki geniş kapsamlı yeni ihracat kontrollerinin küresel uygulamasını askıya alacaktır… Çin, ABD’deki son kullanıcılar ve dünya çapındaki tedarikçilerinin yararına… genel lisanslar verecektir… Çin, fentanilin ABD’ye akışını durdurmak için önemli önlemler alacaktır… Çin, 4 Mart 2025’ten bu yana açıkladığı tüm misilleme gümrük vergilerini askıya alacaktır… Çin, 2025’in son iki ayında en az 12 milyon metrik ton ABD soya fasulyesi satın alacak ve ayrıca 2026, 2027 ve 2028 yıllarında her yıl en az 25 MMT ABD soya fasulyesi satın alacaktır. Ayrıca Çin, ABD sorgumu ve sert ağaç kütükleri satın almaya yeniden başlayacaktır.”
Beyaz Saray’ın açıklamaları ayrıca Çin’in ABD ürünlerine uyguladığı vergilerin askıya alınacağı mesajını da içeriyor. Bu kapsamda domuz eti, pamuk, mısır, tavuk ve diğer birçok tarım ürününün Çin pazarı için yolu açıldı.
Anlaşmaya göre, AB ile yaşanan gerilime de konu olan Çin’deki Nexperia gibi çip fabrikalarının faaliyetlerinin sürdürülmesi konusunda da çözüm üretildi. Bu sayede, özellikle 2026 yılına kadar çip tedarikinde aksama ihtimali ortadan kalktı.
Sürekli karşılıklı tehditlerin ve misillemelerin görüldüğü ticari ortam dondurulmuş oldu. Bu sebeple kripto para piyasası da bu gelişmelerden olumlu etkilenebilir. Ticari belirsizliklerin azalması, kripto piyasalarında yukarı yönlü hareketlerin önünü açabilir.
ABD’de ise hükümetin açık kalması için Demokratlar ile Cumhuriyetçiler arasında süren görüşmeler henüz sonuçlanmadı ve bu durum da politik arenada farklı bir belirsizlik nedeni olmaya devam ediyor.
