Kripto para dünyasında hızla büyüyen Arbitrum ekosistemi, Nisan ayında hayata geçirdiği Timeboost adlı yeni işlem sıralama sistemiyle büyük ilgi topladı. Bu sistem sayesinde, Arbitrum ağlarındaki kullanıcılar, işlemlerinin diğerlerinden önde gerçekleşmesi için gizli bir teklif sistemiyle yarışabiliyor. Sadece üç ayda sistemden toplanan işlem ücretleri 2 milyon dolara ulaştı ve bu gelir doğrudan Arbitrum DAO hazinesine aktarıldı.
Timeboost Nedir? Nasıl Çalışıyor?
Klasik blokzincirlerinde genellikle ilk gelen işlemler önce işleniyor. Ancak, bu yöntem, bazı kullanıcıların işlemlerini hızlandırmak için ağa çok sayıda gereksiz işlem göndererek tıkanıklık ve yüksek maliyetlere neden oluyordu. Timeboost ile ise, kullanıcılar ekspres şerit elde edebilmek için gizli bir teklif veriyor ve bu teklifler arasında en yüksek olan işlem öncelik alıyor. İlginç olan ise, yalnızca ikinci en yüksek teklifin ücretinin ödenmesi: böylece açık artırma rekabetçi ve dengeli kalıyor.
Bu mekanizma, özellikle merkeziyetsiz finans uygulamalarındaki yüksek işlem yoğunluğunun olduğu günlerde büyük kolaylık sağladı. Araştırmalara göre, Arbitrum üzerindeki merkeziyetsiz borsa işlemlerinin yüzde 20-30’u artık bu sistemi kullanarak öncelik kazanıyor. Bu sayede ağda tıkanıklık azaldı, işlemler daha hızlı ve sorunsuz gerçekleşmeye başladı.
DAO’nun Gücüne Güç Kattı
Üç aylık dönemde elde edilen 2 milyon dolarlık ek gelir, Arbitrum DAO’nun elindeki ciddi miktardaki ARB coini destekledi. Mevcut durumda, hazine 3.5 milyar adet ARB coin tutuyor ve bu yeni gelir, topluluğun kasasını daha da sağlamlaştırdı. Ayrıca, ağ, Ethereum’a veri yazma maliyetlerinden de gelir elde ediyor.
Uzmanlara göre, bu sistem sayesinde arbitraj botları gibi al-sat yapanlar artık uzun beklemeler yaşamadan, anlık fırsatları değerlendirebiliyor. Böylelikle, piyasa likiditesi ve derinliği de artıyor.
“Özellikle gizli teklif usulü, blokzincir üzerindeki gereksiz yoğunluğun önüne geçerken, kullanıcıların adil şekilde rekabet etmesini sağlıyor.”
Yine de bazı geliştiriciler, artan ücret gelirinin ağdaki sıralama gücünü bir elde toplama riski taşıdığını düşünüyor. Bu nedenle, ileride sıralayıcı fonksiyonunun tek bir elde toplanmaması için, DAO’nun gelir dağıtım ve yönetimiyle ilgili yeni yol haritaları oluşturması gerektiği belirtiliyor.
Timeboost, şu anda ağdaki spam işlemleri azaltırken sandviç gibi saldırı tipleri için de caydırıcı bir rol oynuyor. Büyüyen ekosistemde sistemin nasıl evrileceği ise tüm gözlerin Arbitrum topluluğu üzerinde olmasına yol açıyor.
